Latest Posts

Zaburzenia osobowości

By 08:47


Na zaburzenia osobowości cierpi co piąta osoba w społeczeństwie. Nie są one często prawidłowo diagnozowane i rozpoznawane przez lekarzy. Powodem wystąpienia zaburzeń osobowości są: wrodzone predyspozycje genetyczne, warunki środowiskowe, relacje z rodzicami czy też zaburzenia psychiczne. Rozpoznanie zaburzeń opiera się na  klasyfikacji Amerykańskiego Towarzystwa Psychiatrycznego  DSM-IV( Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders).

Klasyfikacja ta opiera się na pięciu wymiarach(osiach) w diagnozie choroby, przewidywaniu
i planowaniu leczenia:

Oś I – Zaburzenia Kliniczne – czyli zespoły kliniczne. Należą do nich między innymi: zaburzenia nastroju, zespoły urojeniowe, stany lękowe, zaburzenia psychiczne na tle organicznym.
Oś II – Zaburzenia osobowości, zaburzenia rozwojowe, upośledzenia umysłowe.
Oś III – stany ogólnomedyczne czyli takie stany które mają duże znaczenie w przebiegu zaburzenia psychicznego.
Oś IV – problemy psychospołeczne i środowiskowe związane z działaniem w ostatnim roku jednego bądź wielu spośród dziewięciu kategorii stresu życiowego i obciążeń psychicznych.
Oś V – Poziom przystosowania czyli ogólny stan zdrowia który stwierdza się za pomocą Skali Ogólnej Oceny Funkcjonowania.
Oprócz przypasowania do odpowiedniej kategorii symptomy rozpatruje się pod względem pięciu dymensji takich jak: stopień nasilenia objawów, poziom stabilności wzorców zachowania, rozmieszczenie symptomów w przestrzeni i czasie oraz umiejscowienie ich źródeł.
Czym są zatem zaburzenia  osobowości według DSM-IV ?
Trwały wzorzec wewnętrznych doświadczeń i zachowań, które w znaczącym stopniu odbiegają od
oczekiwań występujących w kulturze, w której żyje dana osoba.


Aby rozpoznać dane zaburzenie potrzebne jest spełnienie następujących kryteriów:

A. Wzorzec ten pojawia się w co najmniej dwóch spośród
czterech następujących obszarów: poznawczym (tzn. w sposobach postrzegania i interpretowania
siebie, innych ludzi i zdarzeń) afektywnym ( tzn. sile stopniu zmienności i adekwatności
reakcji emocjonalnych) funkcjonowaniu interpersonalnym kontroli impulsów
B. Wzorzec ten jest sztywny i przejawia się w wielu sytuacjach osobistych i społecznych.
C. Wzorzec ten prowadzi do klinicznie znaczącego cierpienia lub ograniczenie w funkcjonowaniu społecznym, zawodowym bądź innych sferach funkcjonowania osoby.
D. Wzorzec ten jest stabilny i trwa długo, a jego powstanie zaznacza się przynajmniej w okresie adolescencji lub wczesnej dorosłości.
E. Przyczyny wystąpienia tego wzorca nie mogą być wyjaśnione jako manifestacja lub konsekwencja innego zaburzenia.
F. Wzorzec ten nie jest spowodowany fizjologicznymi skutkami używania substancji aktywnych (np. narkotyków bądź lekarstw) lub ogólnym stanem somatycznym (np. uraz głowy)





Zaburzenia osobowości w w DSM-IV umiejscowione są na Osi II. W osi tej utworzono podział zaburzeń na wiązki:
è Wiązka A
To zaburzenia charakteryzujące się dziwacznością i ekscentrycznością czyli osobowości: paranoiczna, schizoidalna, schizotypowa.
è Wiązka B
To zaburzenia charakteryzujące się dramatycznością, emocjonalnością, lekceważeniem konsekwencji  czyli osobowość narcystyczna, borderline, histrioniczna, socjopatyczna

è Wiązka C
To zaburzenia charakteryzujące się napięciem, lękiem, przerażeniem czyli osobowość unikająca, bierno-zależna, obsesyjno-kompulsywna.

Dodatkowo wyróżniona została inna kategoria pod nazwą NOS, gdy typy osobowości nie spełniają kryteriów z wiązek A, B lub C. Jest to mieszana kategoria która dopuszcza występowanie symptomów z wszystkich wiązek.

Leczenie zaburzeń osobowości jest trudne, gdyż tak jak wcześniej wspomniałam trudno je rozpoznać ponieważ bardzo często występują wraz z innymi zaburzeniami np. depresją czy kompulsjami. Dodatkowym elementem jest brak świadomości ze strony pacjenta problemu jaki utrudnia mu normalne funkcjonowanie. Osoby z zaburzeniami zachowania najczęściej borykają się z kłopotami
 w relacjach z innymi ludźmi. Specyfiką tego typu zaburzeń są częste konflikty interpersonalne
 i nieumiejętność w bycia w zdrowej relacji z drugim człowiekiem.  Chorzy nie potrafią dostrzec źródła w sobie, natomiast zawsze zrzucają odpowiedzialność na drugą osobę lub środowisko w którym żyje. Niestety na zaburzenia osobowości nie ma jedynego skutecznego lekarstwa. Zalecaną metodą która przynosi poprawę jest psychoterapia psychodynamiczna oraz poznawczo-behawioralna. Farmakologia może być włączona w przypadku rozpoznania innych zaburzeń np.  zaburzeń nastroju jako wspomaganie procesu terapeutycznego.

Cierpiałkowska L. (2004). Psychologia zaburzeń osobowości. Wybrane zagadnienia. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM.



Autor: Joanna Włodarska 

You Might Also Like

0 komentarze

//]]>