Latest Posts

Samobójstwa w okresie późnej dorosłości

By 09:16



Samobójstwa w okresie późnej dorosłości

Problematyka samobójstw jest poruszana w wielu miejscach. Dużo mówi się o czynach samobójczych wśród młodych, tymczasem statystycznie więcej samobójstw popełniają osoby w wieku podeszłym. Mówi się, że osoby powyżej 65. roku życia stanowią ok. 25% wszystkich samobójstw na całym świecie. Statystyka samobójstw z 2004 roku w Polsce pokazuje, że aż 19% stanowią osoby powyżej 65. roku życia, natomiast 18,8% powyżej 75. roku życia i wciąż wskazuje się wzrost w tej grupie wiekowej.
Szczególnie istotne czynniki ryzyka suicydalnego, zwłaszcza w grupie osób w wieku podeszłym można podzielić na kilka grup:
a)     czynniki fizyczne – choroby przewlekłe, niepełnosprawność
b)    czynniki psychiczne – głównie depresja, stres, otępienie, uzależnienia
c)     czynniki społeczne – brak wsparcia, izolacja, spadek statusu społecznego, osamotnienie
d)    czynniki rodzinne – osłabienie więzi rodzinnych, przemoc, śmierć współmałżonka
e)     czynniki ekonomiczne -  pogorszenie statusu materialnego, utrata niezależności materialnej

Ważnymi czynnikami jest tutaj również płeć (wykazano, że w grupie ryzyka są głównie mężczyźni), wcześniejsze doświadczenia jak np. wcześniejsze próby samobójcze lub plany albo żałoba – warto tutaj jednak wspomnieć, że naprawdę mały odsetek ludzi starszych podejmowało wcześniej próby samobójcze, ale tym samym ok. 90% samobójców w wieku podeszłym miało rozpoznawalne zaburzenia psychiczne. Głównie depresję, która wciąż jest palącym problemem w środowisku psychogeriatrii, a co ważniejsze stany depresji nasilają się wraz
z wiekiem. Problem ten niestety często jest ignorowany, ponieważ starzenie się, wymusza na nas swoisty bilans życia a on często konfrontuje nas między innymi z naszymi lękami. Dlatego stany depresyjne w późnej dorosłości często są uważane za normę i tym samym często można nie dostrzec ciężkiej depresji klinicznej u osoby starszej.
Warto tutaj również wspomnieć, że ze względu na specyficzną sytuację społeczną bądź osobistą możemy wyróżnić następujące rodzaje samobójstw:
a)     samobójstwo egoistyczne –  wskutek izolacji i osamotnienia
b)    samobójstwo fatalistyczne – często wiążące się z chorobą przewlekłą czy niedostatkiem, niezaspokojeniem potrzeb, starsza osoba ma przekonanie, że jej los już się nie poprawi
c)     samobójstwo altruistyczne – w rozumieniu osoby starszej jest ona ciężarem dla rodziny (bo np. nie jest samodzielna) dlatego uważa, że jej śmierć będzie dla wszystkich dużą ulgą
d)    samobójstwo protestujące – problem z pogodzeniem się z następstwami starości, może się również wiązać ze strachem przed zamknięciem w placówkach opiekuńczych
e)     samobójstwo wyprzedzające – występuje w przypadku, gdy osoba będąca świadkiem śmierci bliskiej osoby, nie chce znaleźć się w podobnej sytuacji, boi się cierpienia.


Zdecydowana większość osób starszych zazwyczaj doświadcza większości czynników ryzyka. Na ich większość możemy nic zaradzić. Warto jednak uświadamiać innych o problemach seniorów. Uwrażliwione społeczeństwo zawracało by większą uwagę na niektóre niepokojące symptomy i tym samym można by w porę zareagować. Warto też otaczać szczególną opieką osoby w podeszłym wieku, które miały już próbę samobójczą czy potrzebujące naszej szczególnej opieki (chore, osamotnione). Samobójstwo wśród seniorów to trudny temat, ale bardzo istotny.



Bibliografia:

1.     Baumann, K. (2008). Problem aktów samobójczych wśród osób w starszym wieku. Gerontologia Polska, tom 16, nr 2, 80-88.
2.     Fabiś, A. (2015). Zachowania patologiczne w starości i wobec osób starszych. Autodestrukcja – samobójstwa w starości. W: A. Fabiś, J.K. Wawrzyniak, A. Chabior, Ludzka starość. Wybrane zagadnienia gerontologii społecznej (s. 308- 314). Kraków: Wydawnictwo Impuls.
3.     Manthorpe, J., Iliffe, S. (2010).  Depresja wieku podeszłego (s. 96- 117). Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL.
4.     Sękowski, M. (2014). Psychodynamiczna psychoterapia osób w drugiej połowie życia. Psychoterapia, 1(168), 77-91.

mgr Anna Krysztofowicz - Absolwentka psychologii Uniwersytetu SWPS w Katowicach. Zajmuje się warsztatami z filmoterapii dla dzieci i młodzieży. Szkoli się w diagnozie zaburzeń osobowości. Zainteresowania naukowe to przede wszystkim psychoanaliza, psychologia transportu (głównie badań związanych z kierowcami jednośladów) oraz psychologia wieku późnej dorosłości w szczególności depresja osób starszych oraz przemoc względem osób w wieku podeszłym.



You Might Also Like

0 komentarze

//]]>